Bewoners maken Hengstdal de leukste wijk van Nederland

Waarden: VerbindendVertrouwenVindingrijkVrijheid

Op 9 tot en met 14 mei 2016 is onder begeleiding van 25 opbouwerkers van Tandem de Oasis Game gespeeld met bewoners in de kop van Hengstdal (stadsdeel Nijmegen-Oost). De Oasis Game is een buurtspel, in Brazilië bedacht, waarin buurtbewoners samen de buurt in beweging zetten. Zonder geld, maar met een heleboel energie gaan de spelers (bewoners en professionals) door middel van opdrachten de wijk in om de meest gemeenschappelijke droom (de Oasis) van de buurtbewoners te ontdekken. Tegelijkertijd hebben ze de opdracht om zoveel mogelijk bewoners enthousiast te maken om met hen deze droom werkelijkheid te maken (de Game). De droom wordt samen ontworpen en gerealiseerd in slechts een paar dagen tijd.

Lees hieronder het verslag van praktijkontwikkelaar Tim Schoonhoven over de Oasis Game in Hengstdal.

Maandag: Aprecciative gaze
De waarderende blik: we starten met het leren zien van bestaande schoonheden in een omgeving, ook al is dit soms ver te zoeken. We waarderen wat er is en kijken niet naar wat er niet is, door bijvoorbeeld op zoek te gaan naar plekken waar creativiteit van de bewoners zich manifesteert.

Maandagochtend hebben we met z’n allen eerst eens stilgestaan bij onze eigen groep. Wie zijn we en waarom doen we wat we doen. Vervolgens hebben we de rest van de dag de tijd genomen om in de buurt te kijken naar ‘beauties’. Schoonheden in de buurt. Kunst, auto’s, motoren, tuinen en andere positieve opvallers. Alleen kijken en waarderen.

Dinsdag: Affection
Het opbouwen van relaties: nadat we schoonheden hebben ontdekt en vastgelegd, gaan we hierover met bewoners in gesprek. We gaan op zoek naar ‘de mens’ in de buurman en ontdekken zijn kracht en hoe die in te zetten is voor de buurt. Het samenwerken aan een betere leefomgeving is namelijk leuker als je daarbij het beste van jezelf in kan brengen.

Dinsdagochtend begonnen we dus met al het moois van maandag in onze gedachten. We werden vervolgens uitgedaagd om de beste versie van onszelf boven te halen. Daarbij stil te staan en daarmee op pad te gaan. Welke verhalen zitten er achter al die schoonheden van gister? Wat blijkt: wat gaat iedereen graag in gesprek over mooie dingen.

Woensdag: Dream
Het vinden van een gezamenlijke droom: we willen de beste leefomgeving creëren die je maar kan bedenken. Daarvoor gaan we in gesprek met de bewoners over hun dromen voor zichzelf en de buurt. De nadruk wordt gelegd op wat er (mogelijk) is en niet op wat er niet is. Oftewel: we denken vanuit dromen en niet vanuit problemen. Als mensen abstract dromen (veiligheid, meer spelen), proberen we dit concreet te maken (schommel, ontmoetingsplek, meer kleur ). Het doel van deze fase is het omschrijven van dromen voor de wijk, het vinden van talenten en fysiek inzetbare middelen om de droom te kunnen realiseren.

Woensdag stond in het teken van dromen. Niet die van ons, maar die van de buurt. Inmiddels waren we daar al 2 dagen aanwezig, waardoor het ook niet meer zo gek was dat we er rondliepen. Overdag zochten we naar de dromen van de buurt, in de avond stond een eerste bijeenkomst met de buurt op het programma. Met een goede taakverdeling wisten we een mooi feestje uit de grond te stampen waarbij buurtbewoners opnieuw hun dromen bij ons konden achterlaten. Ontmoeting, buurtfaciliteiten en samenzijn werden veel genoemd door de buurt.

Donderdag: Care
De droom ontwerpen: alle buurtbewoners zijn uitgenodigd om samen, tijdens een interactieve participatieavond, de collectieve droom te kiezen en uit te werken. We gebruiken de creativiteit van het collectief om tot de ultieme droom van de gemeenschap te komen en vervolgens wordt de droom in subgroepen ontworpen en op schaal nagemaakt. Een jury, bestaande uit een jongere, oude bewoners en mensen met zeggenschap, kiezen uit de verschillende schaalmodellen wat zij het mooiste en beste vinden. De deelnemers maken uiteindelijk één definitief model.

Donderdag werd een spannende dag. Op donderdag onderzochten we of we goed geluisterd hadden naar de dromen van bewoners. Om vervolgens van die dromen tot een concreet ontwerp te komen om uit te voeren. Niet door ons, maar door bewoners. Avonds stond een ontwerpfeestje op het programma. Er was weer wat momentum gewonnen, de avond werd druk bezocht. Overigens was de gemeente hier ook bij aanwezig: om aanpassingen te maken in de openbare ruimte moet je goed met elkaar en omliggende partijen communiceren!

Vrijdag: Miracle
Samen aan de slag: samen met buren, professionals, vrijwilligers gaan we bouwen, klussen en verven. Er wordt daarbij zoveel mogelijk gebruik gemaakt van lokale talenten en materialen. Als bewoners hun eigen ideeën tot uitdrukking kunnen brengen, zal een spectaculair eindresultaat ontstaan dat ieders verwachtingen overtreft. Tevens wordt er een feestje van gemaakt; samen voor de buurt werken moet plezierig zijn.

Aan de bak. Gisteren waren en veel mensen op de avond afgekomen. Vandaag wordt er gebouwd. Gisteren was besloten om een groot perk aan te pakken. Belangrijk bij deze dag: het is van de bewoners. We bouwen niet zelf. Zouden er bewoners op komen dagen? Ze waren er, niet zoveel als gister, maar genoeg om mooie dingen van de grond te krijgen!

Zaterdag: Celebration
Samen vieren: vergeet nooit te vieren wat je bereikt hebt! We zullen stilstaan bij het gezamenlijke resultaat en de uitkomsten van de gezamenlijke inzet vieren met het benoemen van de resultaten, muziek, eten en drinken. We moesten er zaterdag iets langer op wachten: bewoners die ons kwamen helpen om verder te werken aan het perk. Uiteindelijk stond de zaterdag ook in het teken van iets anders: vieren! Vieren wat we deze week met z’n allen bereikt hebben.

De tweede donderdag: Re-evolution
Samen door: in deze fase willen we bewoners de tools meegeven om met dezelfde energie en spirit zelf nieuwe initiatieven te ontplooien. We willen doorbouwen op het versterkte zelfvertrouwen en de opgebouwde collectieve energie.

Een kleine week later verzamelden we in de middag om opnieuw de wijk in te trekken. Opnieuw om een klein samenzijn te organiseren met de bewoners. Om te reflecteren op de intensieve week, maar ook om vooruit te kijken. Er waren immers te mooie dingen gebeurd om zomaar te laten liggen. Mensen hebben elkaar ontmoet, hervonden, hebben samen gebouwd, hun droom en hun mening gedeeld en elkaar geholpen. Er was betrokkenheid, dat wilden we houden. Bewoners gaven ons dat  precies deze middag: initiatieven om muziekbandjes en avonden op te richten, het plantsoen te gaan onderhouden, contactpersoon te worden voor de gemeente en samen een bankje te bouwen.

Terugkijkend op deze prachtige week hebben we het volgende bereikt:

  • Wij (Als Tandem) zijn hechter geworden als groep
  • Wij hebben een oprecht contact gelegd met bewoners
  • Bewoners hebben met elkaar oprechte contacten gelegd
  • Bewoners hebben de wijk verbeterd
  • We hebben in 1 week een grote impact op de wijk gehad

Het klopt wat ze zeggen: ‘Een oase biedt hoop, stabiliteit en een toevlucht voor vermoeide reizigers in de woestijn.’